CrUX چیست و چرا گوگل سرعت سایت شما را از روی آن قضاوت می‌کند

بیشتر کسانی که سرعت سایت را اندازه می‌گیرند، یک بار PageSpeed را باز می‌کنند، نمره ۹۰ می‌بینند و خیالشان راحت می‌شود. بعد در سرچ کنسول می‌بینند همان صفحه‌ها «نیاز به بهبود» خورده‌اند. هر دو عدد درست‌اند؛ فقط از دو منبع متفاوت می‌آیند. منبعی که گوگل برای رتبه‌بندی به آن نگاه می‌کند CrUX است، و فهمیدنش نصف کار بهبود سرعت است.

CrUX دقیقاً چیست؟

CrUX مخفف Chrome User Experience Report است؛ مجموعه‌ای از اندازه‌گیری‌های واقعی که خود مرورگر کروم از بازدیدکننده‌های واقعی جمع می‌کند. وقتی کاربری با کروم صفحه‌ای را باز می‌کند، زمان‌ها و جابه‌جایی‌ها اندازه گرفته می‌شود و (اگر کاربر آمار استفاده را مجاز کرده باشد) به صورت ناشناس به گوگل می‌رسد. چند نکته که اشتباه فهمیده می‌شود:

• فقط کاربران کروم حساب می‌شوند، نه Safari و نه Firefox.
• پنجره ۲۸ روزه است. اگر امروز چیزی را درست کنید، عدد CrUX یک‌شبه عوض نمی‌شود؛ هر روز یک روز قدیمی کنار می‌رود و یک روز جدید اضافه می‌شود. تا اثر کامل یک تغییر دیده شود، تقریباً یک ماه باید صبر کنید.
• صدک ۷۵ ملاک است. یعنی باید ۷۵ درصد بازدیدها در محدوده «خوب» باشند. میانگین مهم نیست؛ کند‌ترین یک‌چهارم کاربران تعیین می‌کنند شما قبول می‌شوید یا نه.
• موبایل و دسکتاپ جدا حساب می‌شوند. معمولاً موبایل است که خراب می‌شود.
• سایت کم‌بازدید ممکن است داده کافی نداشته باشد. در این حالت گوگل به‌جای آدرس صفحه، گاهی کل «مبدأ» (origin) را ارزیابی می‌کند.

چرا با PageSpeed و Lighthouse فرق می‌کند؟

Lighthouse یک بار صفحه را روی دستگاه و شبکه‌ای شبیه‌سازی‌شده اجرا می‌کند. CrUX میلیون‌ها بار واقعی است، با گوشی ارزان، اینترنت اپراتور، ساعت شلوغ و مسیر ناپایدار. اگر تست شما از لپ‌تاپ و فیبر خانگی بوده، طبیعی است نمره بهتر بیاید.

	Lighthouse (آزمایشگاهی)	CrUX (میدانی)
منبع	یک اجرای شبیه‌سازی‌شده	بازدیدکننده‌های واقعی کروم
بازه زمانی	همین لحظه	۲۸ روز گذشته
INP	قابل اندازه‌گیری نیست (TBT تخمینی)	اندازه‌گیری واقعی
به رتبه ربط دارد؟	مستقیم نه	بله، همین است که گوگل می‌بیند
به درد چه می‌خورد؟	پیدا کردن علت	فهمیدن اینکه مشکل هست یا نه

قاعده ساده: CrUX می‌گوید مریض هستید، Lighthouse می‌گوید کجایتان درد می‌کند.

CrUX را کجا ببینیم؟

چند جا هست و همه یک داده را نشان می‌دهند:

1. سرچ کنسول، گزارش Core Web Vitals — صفحه‌ها را گروه‌بندی می‌کند و می‌گوید کدام گروه ضعیف است. بهترین نقطه شروع.
2. PageSpeed Insights — بخش بالایی «تجربه کاربران واقعی» همان CrUX است؛ بخش پایینی Lighthouse. این دو را با هم قاطی نکنید.
3. CrUX Vis و CrUX API — روند ماهانه و مقایسه موبایل با دسکتاپ. اگر ببینید عدد از چند ماه پیش آرام‌آرام بدتر می‌شود، دنبال افزونه یا اسکریپتی بگردید که آن موقع اضافه شده.
4. کتابخانه web-vitals روی خود سایت — داده خودتان را جمع می‌کند، حتی برای مرورگرهایی که CrUX نمی‌بیند و با جزئیات بیشتر.

سه عدد و کار هرکدام

آستانه‌های «خوب» این‌هاست: LCP کمتر از ۲٫۵ ثانیه، INP کمتر از ۲۰۰ میلی‌ثانیه، CLS کمتر از ۰٫۱. شرح هر معیار در راهنمای Core Web Vitals آمده؛ اینجا فقط می‌گوییم هر کدام را با چه ابزاری بهتر کنید:

• LCP بیشتر به شبکه و سرور وابسته است: زمان اولین بایت، کش، و سرعت رسیدن تصویر اصلی. اینجا زیرساخت جواب می‌دهد.
• INP مال JavaScript است: افزونه‌ها، اسکریپت‌های تبلیغاتی و چت. با CDN درست نمی‌شود.
• CLS مال HTML و CSS است: تصویر بدون ابعاد، بنر دیرآمده، فونت.

کارهایی که در CrUX جواب می‌دهد (و کارهایی که نه)

جواب می‌دهد:

• کش صفحات عمومی تا TTFB پایین بیاید. چون CrUX کند‌ترین کاربران را می‌سنجد، کم‌کردن زمان اولین بایت برای آن‌ها بیشترین اثر را دارد. سازوکارش در نحوه کار کش در CDN آمده است.
• حذف اسکریپت‌های شخص ثالثی که کسی به گزارششان نگاه نمی‌کند.
• ابعاد صریح برای تصویر و ویدیو، و preload فونت اصلی.
• پایداری: خطای ۵xx و قطعی‌های کوتاه هم در تجربه واقعی کاربر دیده می‌شوند. هشدار قطعی از ترافیک واقعی کمک می‌کند زودتر بفهمید.

جواب نمی‌دهد:

• گرفتن نمره ۱۰۰ در Lighthouse. اگر کاربر واقعی تفاوتی حس نکند، CrUX هم تغییر نمی‌کند.
• تغییر امروز و انتظار نتیجه فردا. باید حدود چهار هفته صبر کنید.
• بهینه‌سازی فقط صفحه اصلی. CrUX روی همه صفحات پرترافیک حساب می‌شود، و معمولاً صفحه محصول یا مقاله است که عدد را پایین می‌کشد.

یک روش کاری برای شروع

1. در سرچ کنسول ببینید کدام گروه URL «ضعیف» است و کدام معیار.
2. یک صفحه نماینده از آن گروه را در PageSpeed باز کنید و علت را در بخش Lighthouse بخوانید.
3. اول کاری را بکنید که هزینه کم و اثر بزرگ دارد: کش، تصویر اصلی، حذف اسکریپت اضافه.
4. اعتبارسنجی را در سرچ کنسول شروع کنید و حدود ۲۸ روز صبر کنید.
5. دوباره نگاه کنید. اگر موبایل هنوز ضعیف است، سراغ JavaScript بروید.

پرسش‌های متداول

اگر سایتم داده CrUX ندارد چه کنم؟

یعنی بازدید کروم کافی نیست. از web-vitals برای جمع کردن داده خودتان استفاده کنید و با Lighthouse و رفتار کاربر واقعی تست کنید. با رشد ترافیک داده هم ظاهر می‌شود.

بعد از بهبود، چقدر باید صبر کنم؟

CrUX پنجره ۲۸ روزه دارد. اثر کامل بعد از حدود یک ماه دیده می‌شود، اما روند بهتر شدن از هفته دوم معمولاً پیداست.

CrUX روی رتبه چقدر اثر دارد؟

یکی از سیگنال‌های تجربه صفحه است، نه مهم‌ترین. محتوای مرتبط همچنان اول است. وقتی دو صفحه از نظر محتوا نزدیک‌اند، سرعت می‌تواند فرق بسازد.

CDN چه اثری روی CrUX دارد؟

روی LCP و پایداری اثر دارد، چون زمان اولین بایت را برای کاربران دور و کند کم می‌کند. روی INP و CLS تقریباً اثری ندارد. بیشتر در چرا CDN رتبه سئو را بهبود می‌دهد نوشته‌ایم.

قدم بعدی

اگر سایت شما وردپرسی است، دو مقاله بعدی را ببینید: CDN چطور وردپرس را سریع می‌کند و راهنمای عملی سریع‌کردن وردپرس. برای امتحان کش و مقایسه TTFB قبل و بعد، دامنه را در پنل nsin اضافه کنید.